W samym centrum Zielonej Góry, między ulicami Wazów, Bankową i Staszica, rozciąga się jeden z największych parków miejskich – Park Tysiąclecia. To miejsce z charakterem, gdzie historia splata się z nowoczesnością, a pocmentarne alejki prowadzą między odnowionymi ścieżkami i świeżo zasadzoną roślinnością. Park dostępny jest bezpłatnie przez całą dobę i stanowi ulubione miejsce spacerów, joggingu i rodzinnych wypadów dla mieszkańców miasta.
- monumentalny grobowiec Georga Beuchelta
- tężnia solankowa w naturalnym drewnie
- odnowione alejki i ścieżki
- historyczne fragmenty cmentarza
- idealne miejsce na rodzinne spacery
Historia zapisana w krajobrazie – od cmentarza do parku
Trudno zrozumieć charakter tego miejsca bez znajomości jego przeszłości. Teren dzisiejszego parku to dawny Cmentarz Zielonego Krzyża, założony w 1628 roku. Przez ponad trzy stulecia funkcjonował jako główna nekropolia miasta, powiązana ze szpitalem znajdującym się na jego zachodnim skraju. W XIX wieku cmentarz znacznie się rozrósł, gdy zlikwidowano starszą nekropolię na Placu Słowiańskim.
Podzielony był na część ewangelicką i katolicką. Ta druga działała jeszcze po wojnie, aż do otwarcia nowego cmentarza komunalnego. W 1958 roku przez zachodnią część nekropolii poprowadzono ulicę Fornalskiej, a ostateczna likwidacja cmentarza nastąpiła w 1966 roku – w roku obchodów tysiąclecia państwa polskiego. Stąd właśnie wzięła się nazwa parku.
Park został wpisany do rejestru zabytków, co chroni zarówno jego układ przestrzenny, jak i zachowane elementy dawnej infrastruktury cmentarnej.
Co pozostało z dawnych czasów
Spacerując alejkami parku, można natrafić na ślady jego cmentarnej przeszłości. Najbardziej okazałym zabytkiem jest monumentalny grobowiec Georga Beuchelta – wybitnego zielonogórskiego przemysłowca, którego rodzina odegrała istotną rolę w rozwoju miasta. Ten imponujący mauzoleum został odnowiony podczas ostatniej rewitalizacji.
Drugi ważny obiekt to klasycystyczny budynek dawnego krematorium z 1922 roku. Dziś mieści się w nim siedziba Stowarzyszenia „Warto jest pomagać”. W centralnej części parku zachowała się także mogiła z 1941 roku, a na całym terenie widoczne są fragmenty dawnych alejek cmentarnych i resztki rzeźb nagrobnych.
Te historyczne elementy nie przytłaczają ani nie wprowadzają ponurej atmosfery – raczej dodają parkowi głębi i sprawiają, że spacer staje się czymś więcej niż tylko przechadzką między drzewami.
Rewitalizacja za 15 milionów – nowe oblicze parku
W marcu 2024 roku park został otwarty po gruntownej rewitalizacji, która trwała od jesieni 2022 roku i pochłonęła 15 milionów złotych. Efekty są widoczne na każdym kroku – odnowione alejki i ścieżki, nowe ławki, kosze na śmieci, lampy i tablice informacyjne. Dodano system automatycznego nawadniania, zdroje z wodą pitną i ujęcie wody do podlewania zieleni.
Największą atrakcją stała się tężnia solankowa – konstrukcja ze struganego drewna modrzewiowego w naturalnym kolorze. Po obu jej stronach zamontowano pergole inhalacyjne z ławkami, gdzie można odpocząć i nabrać sił podczas spaceru. Technologia oparta jest na roztworze solanki krążącej w obiegu zamkniętym, która nawadnia ściany z tarniny i spływa po gałązkach, uwalniając do powietrza jod i cenne mikroelementy.
Powstał też ogród sensoryczny – przestrzeń zaprojektowana z myślą o doświadczaniu przyrody wszystkimi zmysłami. To miejsce szczególnie doceniane przez rodziny z dziećmi i osoby szukające chwili wytchnienia w zieleni.
Dla dzieci, dla psów, dla skaterów
Park Tysiąclecia to miejsce, gdzie każdy znajdzie coś dla siebie. Plac zabaw przyciąga najmłodszych, a wśród jego elementów znajduje się specjalna huśtawka dla dzieci poruszających się na wózkach – rozwiązanie rzadko spotykane w polskich parkach.
Pod koniec lat 90. XX wieku powstał skatepark, który zajął miejsce dawnej muszli koncertowej. Do dziś jest popularny wśród młodzieży i miłośników deskorolki. Po rewitalizacji dodano ogromny wybieg dla psów, co ucieszyło właścicieli czworonogów – w centrum miasta trudno o takie miejsce, gdzie psy mogą swobodnie pobiegać.
Liczne alejki zachęcają do joggingu i nordic walking. Park jest na tyle duży, że można spokojnie spędzić tu godzinę czy dwie, nie krążąc wciąż po tych samych ścieżkach.
Zielony zakątek pełen życia
Park może poszczycić się bogatą florą. Rosną tu szlachetne drzewa – lipy, klony, daglezje, a także rzadsze okazy jak miłorząb japoński czy żywotnik zachodni. Wiosną i latem krzewy – forsycje i tawuły – dodają koloru i uroku. Podczas rewitalizacji posadzono setki nowych roślin, co jeszcze bardziej wzbogaciło różnorodność biologiczną tego miejsca.
Do stałych mieszkańców parku należą wiewiórki i jeże, które chętnie pokazują się odwiedzającym. Zamontowano budki lęgowe dla ptaków, karmniki, poidła oraz budki dla jeży. Pojawiły się też tabliczki dendrologiczne przy drzewach i tablica informacyjna ornitologiczna – dzięki nim spacer może stać się mini-lekcją przyrody.
W parku znajdują się także gry terenowe – dobry pomysł na aktywne spędzenie czasu z rodziną czy przyjaciółmi.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i co wziąć ze sobą
Park Tysiąclecia znajduje się w ścisłym centrum Zielonej Góry, tuż przy zielonogórskim szpitalu, wzdłuż ulicy Wazów. Dojazd jest prosty – można dojechać komunikacją miejską (przystanek w pobliżu) lub samochodem, parkując na okolicznych ulicach. Dla rowerzystów dostępne są ścieżki rowerowe prowadzące do parku.
Wstęp do parku jest bezpłatny, a teren otwarty przez całą dobę. To miejsce, do którego można wpaść na kwadrans między sprawunkami albo spędzić tu całe popołudnie. Warto zabrać ze sobą koc – latem można usiąść na trawie, a nowe ławki zapewniają wygodne miejsce do odpoczynku w każdej porze roku.
Ile czasu przeznaczyć? Spokojny spacer po całym parku zajmie około 30-45 minut. Jeśli planujecie skorzystać z tężni, placu zabaw czy po prostu poczytać książkę na ławce, warto zarezerwować sobie 1,5-2 godziny.
Park nie ma określonych godzin otwarcia – można tu przyjść o świcie na poranny jogging albo wieczorem na spacer po zachodzie słońca. Oświetlenie alejek sprawia, że wieczorne wizyty są bezpieczne i przyjemne.
Dla kogo to miejsce?
Park Tysiąclecia to uniwersalne miejsce. Rodziny z dziećmi docenią plac zabaw i bezpieczne alejki, miłośnicy historii znajdą tu ciekawe ślady przeszłości, a osoby szukające relaksu – ciszę i zieleń w sercu miasta. Joggerzy i nordic walkerzy mają do dyspozycji wygodne trasy, właściciele psów – przestronny wybieg, a młodzież – skatepark.
To także dobre miejsce dla osób starszych – równe ścieżki, liczne ławki i spokojna atmosfera sprzyjają wypoczynkowi. Tężnia solankowa przyciąga tych, którzy dbają o zdrowie i lubią naturalne metody wspomagania odporności.
Warto zajrzeć tu niezależnie od pory roku. Wiosną park budzi się do życia wraz z kwitnącymi krzewami, latem oferuje cień pod rozłożystymi koronami drzew, jesienią zachwyca kolorami liści, a zimą – gdy spadnie śnieg – zamienia się w malowniczy zimowy krajobraz.